Thực trạng báo động về mức độ nhận thức của học sinh về ma túy
Hiện nay, ma túy đã và đang len lỏi vào môi trường học đường. Nhiều học sinh bị dụ dỗ, lôi kéo trở thành nạn nhân hoặc tham gia tàng trữ, mua bán ma túy, tiềm ẩn gây ra những hệ lụy nghiêm trọng trong đời sống xã hội, mà trực tiếp là môi trường học đường và bản thân các em học sinh. Đáng báo động , tên gọi, chủng loại ma túy thay đổi hằng ngày, với hàng trăm hoạt chất khác nhau khiến học sinh, thầy cô và gia đình các em khó phát hiện.
Điển hình như vụ việc trộn cần sa vào trà sữa đóng chai ở Lâm Đồng hay học sinh cấp 3 ở Hải Dương tẩm ma túy vào thuốc lào... chính là hồi chuông cảnh báo cho tình trạng ma túy xâm nhập học đường. Không những thế, các hoạt động vui chơi, giải trí như quán bar, karaoke, vũ trường... cũng chính là một trong những nguyên nhân gây ra thực trạng sử dụng ma túy cho giới trẻ.
Theo số liệu thống kê gần nhất, trong số hơn 235.000 người nghiện ma túy có hồ sơ quản lý của cả nước, dưới 16 tuổi chiếm 0,1%, từ 16-30 tuổi chiếm 48%, nếu tính đến độ tuổi 35 thì tỷ lệ này lên tới 76%. Đáng báo động, có khoảng 60% người sử dụng ma túy lần đầu tiên có độ tuổi từ 15 – 25 tuổi.
Trước thực tế có nhiều chủng loại ma túy giá thành rẻ, dễ sử dụng núp bóng những đồ ăn, thức uống quen thuộc, nhiều trẻ em sa ngã vào tệ nạn ma túy lúc nào không hay biết. Thậm chí, có nhiều trường hợp chỉ 13 – 14 tuổi đã thường xuyên rối loạn tâm thần, hoang tưởng, rối loạn nhịp tim... như người nghiện ma túy lâu năm.
Những năm gần đây, công tác tuyên truyền, giáo dục phòng chống tệ nạn ma túy đã được các cơ quan, ban ngành và toàn xã hội quan tâm. Trong hệ thống trường học, các chương trình học tập, sinh hoạt chính khóa, ngoại khóa cũng thường xuyên được tổ chức, nhằm ngăn chặn sự phát triển của tệ nạn ma túy trong môi trường học đường. Tuy nhiên, trên thực tế kết quả đạt được chưa thật sự mang tính bền vững.
Viện nghiên cứu tâm lý người sử dụng ma túy (PSD) đã tiến hành nghiên cứu “Thực trạng nhận thức của học sinh sinh viên về ma túy: Nguyên nhân và giải pháp” cho học sinh của các trường Phổ thông Cơ sở và Phổ thông Trung học, sinh viên các trường Đại học trong phạm vi 5 quận của thành phố Hà Nội: Đống Đa, Thanh Xuân, Hai Bà Trưng, Hà Đông và Cầu Giấy và một số địa phương khác. Tổng số mẫu nghiên cứu là 1.100 học sinh phổ thông.
Kết quả nghiên cứu cho thấy, đa số học sinh phổ thông chưa thực sự tự tin với những hiểu biết có được của mình về ma túy. Cụ thể, chỉ có 4,5% số bạn cho rằng mình rất hiểu biết về khái niệm và các chất ma túy trong khi đó có tới 42,2 % số người được hỏi tự đánh giá mình không hiểu về nội dung này.
Trong đó, có hai nội dung được rất ít học sinh hiểu biết rõ đó là dấu hiệu để nhận biết người nghiện ma túy và các kỹ năng phòng chống ma túy. Có tới 44% bạn cho rằng mình không hiểu biết gì về dấu hiệu để nhận biết người nghiện ma túy và gần 40% khẳng định mình chưa biết đến những kỹ năng cần thiết để phòng tránh ma túy.
Kết quả khảo sát chỉ rõ, hầu hết các học sinh đều nhận biết được những chất gây nghiện bất hợp pháp như: Thuốc phiện (93,8%), heroin (89,8 %) và cần sa (75,9%). Tuy nhiên, những loại ma túy có tác hại trực tiếp đến hệ thần kinh của người sử dụng và đang trở nên phổ biến hiện nay, đặc biệt là trong giới trẻ như methamphetamine (ma túy đá) chỉ có 56,4% cho rằng chất đó có khả năng gây nghiện.
Rất ít học sinh biết đến khả năng gây nghiện của một số chất khác như shisha, bóng cười. Thực trạng này chứng minh rằng, việc nhận thức chưa đầy đủ cùng với tâm lý chủ quan khi cho rằng những loại ma túy trá hình này không có khả năng gây nghiện và không nguy hại đến sức khỏe là nguyên nhân chính dẫn đến hành vi sử dụng ma túy ở học sinh hiện nay.
Trong năm 2017-2018, trước khi tiến hành hoạt động truyền thông phòng, chống ma túy cho học sinh, Viện PSD có tiến hành xét nghiệm nước tiểu cho 2.000 học sinh tại các trường ở các địa phương để tìm hiểu tình hình sử dụng ma túy trong học sinh hiện nay thì thu được kết quả vô cùng đáng báo động: 3-5% số học sinh được lựa chọn ngẫu nhiên trên mẫu nghiên cứu dương tính với ma túy: Heroin, Cần sa, Ma túy đá, Thuốc lắc tùy từng địa phương và vùng miền.
Bên cạnh đó, Viện PSD cũng đã tìm hiểu được nguyên nhân mà học sinh nghĩ rằng bản thân có thể tìm đến với ma túy, sử dụng ma túy và nghiện ma túy chủ yếu như sau: 65% học sinh tham gia nghiên cứu trả lời là bản thân học sinh không biết đến ma túy và tác hại của ma túy nên tò mò và muốn dùng thử; 27% học sinh sử dụng do bạn bè rủ, mời và lôi kéo học sinh sử dụng; 8% học sinh sử dụng là do bị lừa sử dụng mà không hay biết đến lúc lệ thuộc vào chất gây nghiện đó thì mới biết là mình nghiện.
“Chúng tôi cũng đã tiến hành đánh giá mức độ hiểu biết của các bạn học sinh về kiến thức, kỹ năng phòng, chống ma túy cho bản thân các bạn học sinh thì phần lớn các bạn học sinh chưa hoàn toàn tự tin với kiến thức và kỹ năng phòng, chống ma túy của bản thân mình. Bản thân các bạn học sinh cũng nhận thấy nguyên nhân gốc rễ của vấn đề là do các bạn thiếu kiến thức và kỹ năng cơ bản để có thể phòng, tránh nguy cơ sử dụng ma túy cho bản thân cũng như những người xung quanh.”, theo Viện PSD.
Trong khi đó, ma túy hiện nay biến tướng, giả dạng và trá hình dưới nhiều hình thức khác nhau, vô cùng khó nhận biết nhưng tên gọi lại vô cùng hấp dẫn lứa tuổi học sinh phổ thông: Nước vui, trà sữa, nấm ma thuật, tem giấy, bóng cười – funkyball, … Vì thiếu kiến thức, thiếu kỹ năng nhưng lại chủ quan, thờ ơ nên học sinh dễ vấp và sa ngã vào ma túy mà không hay biết gì.
Kiến thức, kỹ năng là “bức tường lửa”
Từ thực trạng đáng báo động về mức độ nhận biết của học sinh về ma túy như trên có thể thấy, việc trang bị kiến thức và kỹ năng phòng, chống ma túy cho học sinh nói chung và học sinh phổ thông nói riêng là hết sức cần thiết. Trong đó, việc xây dựng và hoàn thiện bộ tài liệu truyền thông cho học sinh đã được Viện PSD ưu tiên thực hiện.
Với mong muốn chung tay cùng cộng đồng bảo vệ thế hệ trẻ trước hiểm họa ma túy, Viện PSD đã cho biên soạn, xuất bản và phát hành bộ tài liệu “Kỹ năng phòng chống ma túy cho học sinh Trung học” gồm 4 cuốn: Kỹ năng phòng, chống ma túy dành cho cha mẹ học sinh; Kỹ năng phòng chống ma túy dành cho giáo viên và cán bộ quản lý giáo dục; Kỹ năng phòng, chống ma túy dành cho học sinh Trung học cơ sở; Kỹ năng phòng, chống ma túy dành cho học sinh Trung học phổ thông.
Một trong những mục đích chính của bộ tài liệu là trang bị cho học sinh những kiến thức cơ bản và nâng cao về ma túy, cách thức nhận biết các chất ma túy. Đồng thời, trang bị kỹ năng ứng phó với những tình huống nguy cơ liên quan đến hành vi sử dụng ma túy cho các em học sinh trung học cơ sở và trung học phổ thông.
Những kiến thức và kỹ năng này được cập nhật đầy đủ, chính xác và khoa học trong hai cuốn tài liệu Kỹ năng phòng, chống ma túy dành cho học sinh Trung học cơ sở; Kỹ năng phòng, chống ma túy dành cho học sinh Trung học phổ thông.
Cụ thể, cuốn “Kỹ năng phòng, chống ma túy cho học sinh Trung học cơ sở” giúp các em học sinh nắm bắt được những kiến thức cơ bản về ma túy, cũng như đưa ra một số chỉ dẫn để các em biết cách xử lý tình huống khi gặp nguy cơ sử dụng ma túy. Sách bao gồm 2 phần chính là: Kỹ năng nhận biết ma túy và tác hại của ma túy; Kỹ năng phòng, chống ma túy.
Trong khi đó, cuốn “Kỹ năng phòng, chống ma túy cho học sinh Trung học phổ thông” lại cung cấp những thông tin, kiến thức cơ bản và những kỹ năng quan trọng về phòng chống ma túy giúp các bạn học sinh chủ động phòng ngừa ma túy cho bản thân và tích cực tham gia các hoạt động phòng chống ma túy.
Hai cuốn tài liệu dành cho học sinh Trung học cơ sở và Trung học phổ thông nói riêng, Bộ tài liệu nói chung chắc chắn sẽ trở thành “bức tường lửa” ngăn chặn ma túy xâm nhập học đường. Ngoài ra, Bộ tài liệu cũng sẽ là một trong những công cụ hữu ích góp phần bảo vệ thế hệ trẻ trước hiểm họa ma túy; giữ gìn cuộc sống bình yên, trong sáng cho các em học sinh; là hàng trang cho các em khi bước sang giai đoạn mới của cuộc đời với tương lai rộng mở, tươi đẹp hơn.
Theo Doanh nghiệp & Thương hiệu
http://doanhnghiepthuonghieu.vn/bo-sach-ky-nang-phong-chong-ma-tuy-buc-tuong-lua-bao-ve-hoc-sinh-truoc-hiem-hoa-ma-tuy-p32177.html